Pełny słownik sumeryjsko-akadyjski

Tom VII B — słownik alfabetyczny sumeryjski

Część 2: hasła D–E

D

DA

Znaczenie: razem z, przy pomocy, obok.

Funkcja: końcówka przypadku komitatywnego.

Przykład:

lugal-da = razem z królem

DAM

Znaczenia: żona, małżonka, krew w innych zapisach.

Akadyjski: aššatu — żona; damu — krew.

Uwaga: rozróżnienie zależy od znaku i kontekstu.

DARA3

Znaczenie: jeleń lub dzikie zwierzę; w tekstach gospodarczych może oznaczać zwierzę stepowe.

DINGIR

Znaczenie: bóg, boskość, determinatyw.

Akadyjski: ilu.

Przykłady:

dInanna = Inanna
dEnki = Enki
DINGIR-MEŠ = bogowie

DUB

Znaczenia: tabliczka, pisać na tabliczce, tabletka gliniana.

Akadyjski: ṭuppu.

Przykłady:

dub = tabliczka
ṭuppu = tabliczka po akadyjsku

DUB-SAR

Znaczenie: skryba, „pisarz tabliczki”.

Akadyjski: ṭupšarru.

Budowa: DUB „tabliczka” + SAR „pisać”.

DUG4

Znaczenie: mówić, powiedzieć, wypowiedzieć.

Akadyjski: qabû.

Przykład:

inim dug4 = powiedzieć słowo

DU3

Znaczenie: budować, tworzyć, sporządzać, ustanawiać.

Akadyjski: epēšu, banû.

Przykład:

e2 du3 = zbudować dom

DUG3

Znaczenie: naczynie, dzban lub pojemnik, zależnie od znaku i kontekstu.

DUMU

Znaczenia: syn, dziecko, potomek, młody człowiek.

Akadyjski: māru.

Przykłady:

dumu Ubara-Tutu = syn Ubara-Tutu
DUMU-MUNUS = córka

DUN3

Znaczenie: ciężar, podstawa, fundament albo czynność związana z położeniem; wymaga kontekstu.

DU14

Znaczenie: kłótnia, konflikt, walka.

Akadyjski: tāḫāzu — bitwa, walka.

Przykład:

du14-da = w kłótni / podczas sporu

DU6

Znaczenie: kopiec, podwyższenie, nasyp.

Akadyjski: tummu lub tamlû, zależnie od użycia.

DU7

Znaczenie: czynność, wykonanie, element terminologii administracyjnej.

DUL3

Znaczenie: przykrywać, zasłaniać, ukrywać.

Akadyjski: katāmu.

DUB2

Znaczenie: wymazać, oczyścić tabliczkę, wygładzić glinę.

DUG

Znaczenie: dobry, dobre; dzban lub naczynie w innym znaku.

Uwaga: dug i dug4 są odrębnymi znakami, mimo podobnej transliteracji.

DU11

Znaczenie: mówić, wypowiadać, formuła fonetyczna związana z DUG4.

E

Znaczenia: wejść, wychodzić w innych wartościach; dom lub świątynia w zapisie złożonym.

Uwaga: należy odróżnić E jako znak od E2 „dom”.

E2 / É

Znaczenie: dom, świątynia, siedziba, instytucja.

Akadyjski: bītu.

Przykłady:

E2-KUR = Ekur, Dom Góry
E2-AN-NA = Eana, Dom Nieba
E2-ABZU = Dom Apsu

E2-ABZU

Znaczenie: Dom Apsu, siedziba Enkiego.

E2-AN-NA

Znaczenie: Dom Nieba, świątynia Inanny w Uruk.

E2-KUR

Znaczenie: Dom Góry, świątynia Enlila w Nippur.

E2-GAL

Znaczenie: wielki dom, pałac, wielka świątynia.

E3

Znaczenie: wyjść, opuścić, wydostać się.

Akadyjski: aṣû.

Przykład:

kur-ta e3 = wyjść z krainy

ED2

Znaczenie: wyjść, wzejść, podnieść się; wartość zależy od znaku.

EME

Znaczenia: język jako organ, mowa, język jako system.

Akadyjski: lišānu.

Przykład:

eme galam = wyszukana mowa

EN

Znaczenia: pan, kapłan, władca, tytuł boga.

Akadyjski: bēlu, enu.

Przykłady:

Enki = Enki
Enlil = Enlil

EN.KI

Sumeryjski: Enki.

Akadyjski: Ea.

Znaczenie: bóg Apsu, wód, mądrości i magii.

EN.LIL

Sumeryjski: Enlil.

Akadyjski: Ellil.

Znaczenie: bóg władzy, powietrza i decyzji.

ENNUGI

Znaczenie: nadzorca kanałów i wód.

EN2

Znaczenie: pan, władca lub element imienia; należy rozróżnić od EN.

ERIM

Znaczenie: wróg, armia, grupa wojskowa.

Akadyjski: ṣābu — wojsko, ludzie, oddział.

ERIN2

Znaczenie: ludzie, oddział, drewno cedrowe w złożeniach z GIŠ.

EREŠ

Znaczenie: pani, władczyni.

EREŠ.KI.GAL

Znaczenie: Ereškigal, Pani Wielkiej Ziemi.

ERIDU

Zapis sumeryjski: NUN.KI.

Znaczenie: miasto Enkiego.

EŠ2

Znaczenia: bitum, smoła, substancja do uszczelniania.

Akadyjski: kupru.

Przykład:

eš2 = bitum używany przy budowie łodzi

EŠ3

Znaczenie: trzy w zapisie liczbowym lub element złożenia, zależnie od znaku.

EŠ-BARRA

Znaczenie: świątynia lub dom sprawiedliwości; odczyt zależny od źródła.

3. Złożenia D–E

DINGIR-MEŠ

Przekład: bogowie.

DINGIR = bóg
MEŠ = liczba mnoga

DUB-SAR

Przekład: skryba.

DUMU-AMA

Przekład: dziecko matki, syn matki, zależnie od tekstu.

DUMU-ABBA

Przekład: syn ojca, potomek.

E2-GAL

Przekład: wielki dom, pałac.

E2-KUR

Przekład: Dom Góry.

E2-AN-NA

Przekład: Dom Nieba.

EN-KI

Przekład: Enki, „Pan Ziemi” w interpretacji złożenia; jako imię własne pozostawia się Enki.

EREŠ-KI-GAL

Przekład: Pani Wielkiej Ziemi, Ereškigal.

4. Ćwiczenie: DINGIR-MEŠ

Zapis

DINGIR-MEŠ

Analiza

DINGIR = bóg
MEŠ = liczba mnoga

Przekład

„Bogowie”.

Akadyjski odczyt

ilāni

5. Ćwiczenie: DUMU Ubara-Tutu

Zapis

DUMU Ubara-Tutu

Przekład sumeryjski

„Syn Ubara-Tutu”.

Odczyt akadyjski

„Mār Ubara-Tutu”.

6. Ćwiczenie: E2-ABZU

Zapis

E2-ABZU

Analiza

E2   dom
ABZU Apsu

Przekład

„Dom Apsu”.

Funkcja

Nazwa świątyni lub siedziby Enkiego, nie zwykły dom mieszkalny.

7. Ćwiczenie: EREŠ-KI-GAL

Rozbicie

EREŠ = pani
KI-GAL = wielka ziemia

Przekład

„Pani Wielkiej Ziemi”, Ereškigal.

Znaczenie tekstowe

Tytuł opisuje władzę bogini nad światem podziemnym.

8. Podsumowanie części 15

Część 15 obejmuje hasła D–E, w tym:

DINGIR, DUB, DUB-SAR, DUG4, DU3, DUMU;
E2, E2-ABZU, E2-AN-NA, E2-KUR;
EN, ENKI, ENLIL, ENNUGI;
EREŠ, EREŠKIGAL, ERIDU;
bitum, tabliczki, skrybów, dzieci, bogów i świątynie;
analizę złożeń DINGIR-MEŠ, DUMU Ubara-Tutu i EREŠ-KI-GAL.

Następna część obejmie hasła od G do K, między innymi GUD, GI, GIDIM, GU2, IGI, IM, IMIN, INANNA, KI, KUR i KISPU.