Pełny słownik sumeryjsko-akadyjski

Tom VII B — słownik alfabetyczny sumeryjski

Część 4: hasła L–N

L

LAGAB

Znaczenie: blok, bryła, część, jednostka; zależnie od zapisu.

LAMA

Znaczenie: opiekuńcza istota, duch ochronny.

Akadyjski: lamassu.

LAMAS̆TU

Znaczenie: demonica zagrażająca matkom i dzieciom.

Akadyjski: Lamaštu.

LA2

Znaczenia: ciężar, brak, brakować lub forma zależna od znaku.

Uwaga: nie mylić z akadyjskim lā „nie”.

LA2-TI

Znaczenie: nie żyć, być pozbawionym życia, zależnie od konstrukcji.

LU2

Znaczenia: człowiek, osoba, mieszkaniec.

Akadyjski: awīlu, amēlu.

Przykłady:

lu2 = człowiek
lu2-ulu3 = obcy człowiek
nam-lu2-ulu3 = ludzkość

LU2-DUMU

Znaczenie: człowiek i jego dziecko; syn człowieka, zależnie od kontekstu.

LU2-GAL

Znaczenie: wielki człowiek; król w złożeniu LUGAL.

LU2-ULU3

Znaczenie: obcy człowiek, człowiek spoza wspólnoty.

Akadyjski: nakru, amēlu nukurti, zależnie od tekstu.

LUGAL

Znaczenie: król.

Budowa: LU2 „człowiek” + GAL „wielki”.

Akadyjski: šarru.

Przykłady:

lugal = król
lugal Urim = król Ur

LUGAL-GAL

Znaczenie: wielki król, najwyższy władca.

LUL

Znaczenie: kłamstwo, fałsz, nieprawda.

Akadyjski: mūšu, šalālu, zależnie od użycia.

LUL-LA

Znaczenie: kłamliwy, fałszywy, oszczerczy.

LUM

Znaczenie: owoc, plon, roślina lub element nazwy roślinnej.

LULIM

Znaczenie: jeleń, zwierzę dzikie.

M

MA

Znaczenia: statek, łódź, element sylabiczny.

Akadyjski: eleppu, elippu.

MA2

Znaczenie: łódź, statek.

Akadyjski: eleppu.

Przykład:

ma2 = łódź

MÁŠ

Znaczenie: koźlę, młode zwierzę, ofiara.

MÁŠ2

Znaczenie: koźlę, kozioł, znak ofiary.

ME

Znaczenia: boskie moce, zasady urzędu, porządek kulturowy, „moce” bogów.

Akadyjski: parṣū — obrzędy, prawa, funkcje; mē — moce, zależnie od tekstu.

Przykład:

me = moce ustanawiające porządek świata

MEŠ

Funkcja: liczba mnoga.

Przykład:

DINGIR-MEŠ = bogowie

MU

Znaczenia: rok, imię, nazwa.

Akadyjski: šattu — rok; šumu — imię.

Przykłady:

mu = rok
mu-zu = twoje imię

MU2

Znaczenia: rosnąć, tworzyć, rodzić, formować.

Akadyjski: banû, walādu.

MUŠ

Znaczenie: wąż.

Akadyjski: ṣēru.

Przykład: wąż przy drzewie w tradycji Gilgamesza i Inanny.

MUŠEN

Znaczenie: ptak; determinatyw ptaka.

Akadyjski: iṣṣūru.

MUŠ3

Znaczenie: twarz, wygląd, oblicze albo forma zależna od znaku.

MUN

Znaczenie: sól, słoność, zasolenie.

Akadyjski: ṭābtu.

W tekstach potopu: ziemia rodząca sól jest znakiem głodu i nieurodzaju.

MUNUS

Znaczenie: kobieta.

Akadyjski: sinništu.

MUNUS-U3-TU-DA

Znaczenie: kobieta rodząca, położnica.

MURU

Znaczenie: środek, wnętrze, część konstrukcji; zależnie od znaku.

N

NA

Znaczenia: kamień, element gramatyczny, partykuła.

Uwagi: w tekstach gramatycznych NA może być częścią rozkazu, życzenia lub konstrukcji przyszłej.

NA4

Znaczenie: kamień.

Akadyjski: abnu.

Przykłady:

na4 za-gin3-na = kamień lapis lazuli

NAM

Znaczenia: los, natura, stan, abstrakcyjna właściwość.

Akadyjski: šīmtu, parṣu, zależnie od kontekstu.

NAM-TAR

Znaczenie: wyznaczony los, przeznaczenie; także Namtar jako imię boga/demona.

NAM-UG3

Znaczenie: los śmierci, śmiertelność.

NAM-LU2-ULU3

Znaczenie: ludzkość, rodzaj ludzki, natura człowieka.

NAPIŠTU

Znaczenie: życie, oddech, dusza, osoba żywa.

Akadyjski: napištu, napšatu.

NAR

Znaczenie: pieśniarz, muzyk, śpiewak.

Akadyjski: nāru — śpiewak.

NARU

Znaczenie: rzeka, kanał w akadyjskim zapisie.

Akadyjski: nāru.

NE

Znaczenie: element zaimkowy lub wskazujący osobę; zależny od zapisu.

NIG2

Znaczenia: rzecz, przedmiot, własność, dar.

Akadyjski: mimma, šīmu, zależnie od kontekstu.

NIG2-NA

Znaczenie: kadzidło, pachnidło, aromatyczna ofiara.

Akadyjski: qutrēnu.

NIN

Znaczenie: pani, władczyni, bogini.

Akadyjski: bēltu.

NIN-DA

Znaczenie: pani razem z, pani związana z; zwykle wymaga analizy złożenia.

NIN-MAḪ

Znaczenie: Wielka Pani, bogini matka.

NIN-TU

Znaczenie: Pani Łona, bogini narodzin i kształtowania ludzi.

NINŠUBUR

Znaczenie: posłanniczka Inanny, wierna służebnica bogini.

Akadyjski odpowiednik: Papsukkal w późniejszych tradycjach.

NISABA

Znaczenie: bogini zboża, pisma i skrybów.

NUN

Znaczenia: książę, wielki, pierwotny; część nazw własnych.

Przykład:

NUN.KI = Eridu

NUNUZ

Znaczenie: jajko, nasiono, zarodek; zależnie od tekstu.

NU

Znaczenia: nie, brak, nie istnieć.

Akadyjski: ul, lā.

Przykład:

nu-gi4-a = ten, który nie wraca

NU-GI4

Znaczenie: nie wracać, bez powrotu.

NU-MU-UN

Znaczenie: nie powinien, nie uczynił, nie jest; konstrukcja zależna od czasownika.

3. Złożenia L–N

LU2-GAL

„wielki człowiek”, element nazwy LUGAL — król.

LU2-ULU3

„obcy człowiek”.

NAM-LU2-ULU3

„ludzkość”.

MA2-GUR8

„łódź, która płynie/obraca się”, złożenie zależne od tekstu.

MU-UD

„imię dnia” lub „czas”, zależnie od kontekstu.

NAM-TAR

„wyznaczony los”, „przeznaczenie”.

NIN-TU

„Pani Łona”, Nintu.

NIN-MAḪ

„Wielka Pani”.

NIG2-NA

„kadzidło, aromatyczna ofiara”.

NU-GI4-A

„bez powrotu”.

4. Ćwiczenie: LUGAL

Zapis

LUGAL

Analiza

LU2 = człowiek
GAL = wielki

Przekład

„Król”, dosłownie „wielki człowiek”.

Akadyjski odczyt

šarru.

5. Ćwiczenie: NAM-TAR

Zapis

NAM-TAR

Możliwe odczytania

„przeznaczenie”;
„wyznaczony los”;
Namtar — imię boga lub demona śmierci.

Uwaga

Wielkie litery w nazwie NAMTAR mogą wskazywać, że wydawca traktuje zapis jako imię. Małe litery nam-tar mogą oznaczać rzeczownik „los”.

6. Ćwiczenie: NIN-TU

Analiza

NIN = pani
TU  = rodzić / kształtować

Przekład

„Pani Łona”, Nintu.

Funkcja w tekstach stworzenia

Nintu miesza glinę z substancją boga i tworzy człowieka.

7. Ćwiczenie: NU-GI4-A

Analiza

NU  = nie
GI4 = wracać
A   = końcówka

Przekład

„Bez powrotu”, „z którego się nie wraca”.

8. Podsumowanie części 17

Część 17 obejmuje hasła od L do N, w tym:

LU2, LUGAL, LAMAS̆TU, LAMA;
MA2, ME, MEŠ, MU, MU2, MUŠ, MUNUS;
NAM, NAM-TAR, NAM-UG3, NAPIŠTU;
NIN, NIN-MAḪ, NIN-TU, NINŠUBUR;
NISABA, NIG2, NIG2-NA;
NU, NU-GI4, NU-MU-UN;
słownictwo człowieka, śmierci, bogów, rytuału, łodzi i przeznaczenia.

Następna część obejmie hasła od P do Š, między innymi PA, SAG, ŠA3, ŠAG4, ŠE, ŠU, ŠUL, ŠURUPPAK i ŠEŠ.