Pełny słownik sumeryjsko-akadyjski

Tom VII B — słownik alfabetyczny sumeryjski

Część 6: hasła T–Z

T

TA

Znaczenia: z, od, przez, ze strony.

Funkcja: końcówka ablativu lub źródła.

Przykład:

kur-ta = z krainy / z góry

TAB

Znaczenia: podwójny, razem, towarzyszyć, partner.

Akadyjski: šanû — drugi; ittu — razem, zależnie od kontekstu.

TAKA4

Znaczenia: porzucić, zostawić, odłożyć.

Akadyjski: ezēbu.

Przykład:

„Porzuć bogactwo i ocal życie”.

TE

Znaczenia: podejść, zbliżyć się, być skierowanym ku.

TI

Znaczenia: żyć, ożywać, strzała w innym znaku.

Akadyjski: balāṭu — żyć.

Przykład:

ti = życie

TIL

Znaczenia: żyć, trwać, kończyć, zakończyć.

Akadyjski: balāṭu, gamāru.

TIL3

Znaczenie: żyć, być żywym, ocalenie.

Przykład:

nam-til3 = los życia

TU

Znaczenia: rodzić, tworzyć, kształtować.

Akadyjski: walādu — rodzić; banû — tworzyć.

Przykłady:

NIN-TU = Pani Łona

TUR

Znaczenia: mały, młody, dziecko.

Akadyjski: ṣēḫru.

TUŠ

Znaczenia: siedzieć, mieszkać, przebywać.

Akadyjski: wašābu.

Przykład:

e2-a tuš = mieszkać w domu

U

U2

Znaczenia: roślina, zioło, trawa.

Akadyjski: šammu.

Przykład:

u2 = roślina / zioło

U4 / UD

Znaczenia: dzień, czas, światło dzienne, wydarzenie.

Akadyjski: ūmu.

U4-UL

Znaczenie: dawny dzień, dawne czasy, starożytność.

UDU

Znaczenie: owca, małe bydło.

Akadyjski: immeru.

UDU-BAR

Znaczenie: owca zewnętrzna, zwierzę poza stadem; zależnie od zapisu.

UG3

Znaczenia: umrzeć, śmierć, zmarły.

Akadyjski: mūtu.

UG3-GA

Znaczenie: martwy, zmarły; zależnie od konstrukcji.

UG3-UG3

Znaczenie: wielka śmierć, masowa śmierć; forma intensywna lub literacka.

UMU

Znaczenie: dzień, czas, okres.

Akadyjski: ūmu.

UNUG

Znaczenie: Uruk jako nazwa miasta.

Akadyjski: Uruk.

UR

Znaczenia: pies, zwierzę, bohater, miasto w innym zapisie.

Uwaga: nie mylić automatycznie UR z miastem Ur; nazwa miasta zwykle zapisywana jest URIM.

UR2

Znaczenie: plecy, grzbiet, podpora.

UR3

Znaczenie: praca, trud, wykonywanie czynności.

UR4

Znaczenie: pies lub zwierzę drapieżne; odczyt zależy od znaku.

URU

Znaczenie: miasto, osada, centrum miejskie.

Akadyjski: ālu.

Przykład:

uru Uruk = miasto Uruk

URU2

Znaczenie: miasto, miejscowość lub element nazwy geograficznej.

UTU

Sumeryjski bóg: Utu.

Akadyjski: Šamaš.

Znaczenia: Słońce, sprawiedliwość, droga, prawda.

UŠ

Znaczenie: fundament, śmierć, linia lub element złożenia; zależy od znaku.

Z

ZA

Znaczenia: ty, twoje, element zaimkowy; w innych zapisach „kamień”.

ZA3

Znaczenia: bok, granica, brzeg, obszar.

Akadyjski: ṣēru — brzeg, bok, obszar.

ZA-GIN3

Znaczenie: lapis lazuli.

Akadyjski: uqnû.

ZAG

Znaczenie: granica, bok, krawędź, prawica.

ZI

Znaczenia: życie, duch, oddech, siła życiowa.

Akadyjski: napištu.

Przykłady:

zi = życie
zi-ud-sura = Zi-ud-sura

ZI-PA-AG

Znaczenie: formuła życia, ożywienia, ochrony.

Uwaga: dokładna etymologia i funkcja zależą od korpusu zaklęć.

ZI-UD-SURA

Znaczenie: imię sumeryjskiego bohatera potopu.

Odpowiednik akadyjski: Atra-hasis, Utnapisztim w innych tradycjach.

ZU

Znaczenia: znać, wiedzieć, wiedza.

Akadyjski: idû.

Przykłady:

inim zu-a = znający słowa
zu = wiedza

ZU2

Znaczenie: ząb.

Akadyjski: šinnu.

ZU2-LUM

Znaczenie: ząb, element opisu ciała lub zwierzęcia; dokładny przekład zależy od tekstu.

3. Złożenia T–Z

NAM-TIL3

„los życia”, „życie jako przeznaczenie”.

NAM-UG3

„los śmierci”, „śmiertelność”.

NIN-TU

„Pani Łona”, bogini narodzin.

KUR-NU-GI4-A

„kraina, z której nie ma powrotu”.

ZA-GIN3

„lapis lazuli”.

ZI-UD-SURA

„Zi-ud-sura”, bohater potopu.

U4-UL

„w dawnych dniach”, „w odległej starożytności”.

URU-GAL

„wielkie miasto”.

4. Ćwiczenie: TIL3

Zapis

til3

Znaczenie

„żyć”, „życie”, „pozostać przy życiu”.

Złożenie

nam-til3

„los życia”, „przeznaczenie żywego”.

5. Ćwiczenie: UG3

Zapis

ug3

Znaczenia

• umrzeć;
• śmierć;
• zmarły;
• los śmierci.

Złożenie

nam-ug3

„los śmierci”, „śmiertelność”.

6. Ćwiczenie: URU

Zapis

uru Unug

Analiza

uru  miasto
Unug nazwa miasta

Przekład

„miasto Uruk”.

Uwaga: URU jest słowem „miasto”, a UNUG jest nazwą własną miasta Uruk.

7. Ćwiczenie: UTU

Zapis

dUtu

Przekład

„Utu, bóg Słońca”.

Odpowiednik akadyjski

„Šamaš”.

Funkcja

Utu jest świadkiem przysiąg, bogiem dróg, sprawiedliwości i światła.

8. Ćwiczenie: ZI i ZU

Zapis

zi zu

Znaczenie

zi = życie / duch
zu = znać / wiedza

Przekład

„Życie i wiedza”.

Uwaga: podobieństwo brzmienia nie oznacza identycznego znaku ani znaczenia.

9. Ćwiczenie: ZI-UD-SURA

Zapis

zi-ud-su3-ra2

Analiza tradycyjna

zi       życie
ud       dzień / czas
sura     element imienia

Przekład

„Zi-ud-sura”.

Uwaga

Nie należy przekładać imienia za każdym razem jako „Życie odległych dni”. Tłumaczenie etymologiczne powinno być podane w komentarzu, ponieważ odczyt i znaczenie całego imienia są przedmiotem dyskusji.

10. Zestawienie T–Z

11. Podsumowanie części 19

Część 19 zamyka pierwszy alfabet sumeryjski od A do Z w zakresie najważniejszych haseł potrzebnych do naszych tekstów.

Obejmuje:

• czas, życie i śmierć;
• rośliny i owce;
• miasta i Utu;
• lapis lazuli;
• życie, ducha i wiedzę;
• imię Zi-ud-sury;
• złożenia dotyczące śmiertelności i świata podziemnego.

Kolejny tom powinien obejmować alfabetyczny słownik akadyjski, zaczynając od haseł A–B, z odmianą, odpowiednikami logograficznymi i przykładami z „Atra-hasisa” oraz XI tabliczki „Eposu o Gilgameszu”.