Pełny słownik sumeryjsko-akadyjski

Tom VII C — słownik alfabetyczny akadyjski

Część 2: hasła D–E

D

dāmu

Znaczenie: krew.

Logogram: DAM.

Przykład:

„Glina zmieszana z ciałem i krwią boga”.

dannu

Znaczenie: silny, potężny, mocny.

Logogram: GAL lub KALAG.

dāru

Znaczenia: trwać, być trwałym, wieczny.

Przykład:

dārû = wieczny, trwały

daltu

Znaczenie: drzwi, brama.

Logogram: KA2 lub IGI.

dagālu

Znaczenie: patrzeć, oglądać, obserwować.

Logogram: IGI-BAR.

dabābu

Znaczenie: mówić, przemawiać, wypowiadać sprawę.

Logogram: DUG4 lub INIM.

damqu

Znaczenie: dobry, pomyślny, właściwy.

Logogram: SIG10.

Przykład:

„Dobry los”, „pomyślna rada”.

dīnu

Znaczenie: sąd, wyrok, sprawa prawna, prawo.

Logogram: DI.

dullu

Znaczenie: praca, trud, ciężka praca.

Logogram: UR3 lub KIG2.

Przykład:

„Praca bogów była zbyt ciężka”.

dūmu

Znaczenie: syn, dziecko.

Logogram: DUMU.

Uwaga: w słownikach można spotkać także formę māru jako częstszy odpowiednik „syna”.

dūru

Znaczenie: mur, wał, obwarowanie.

Logogram: BAD.

dāmū

Znaczenie: krew, liczba lub forma zależna od dialektu; zawsze sprawdzić zapis i kontekst.

dēlu

Znaczenie: wisieć, zawiesić, być przytwierdzonym.

Przykład: ciało zmarłego zawieszone na haku.

dēku

Znaczenie: zabić, pokonać, uderzyć.

Logogram: SAG3.

E

ebēru

Znaczenie: przechodzić, przekraczać, przeprawiać się.

Logogram: BAL.

Przykład:

„Przeprawić się przez rzekę”.

ebru

Znaczenie: brzeg, druga strona, przejście; zależnie od konstrukcji.

edû

Znaczenie: wiedzieć, znać.

Logogram: ZU.

Forma:

īdû = wie / zna

ekallu

Znaczenie: pałac.

Logogram: E2-GAL.

Przykład:

bāb ekalli = brama pałacu

ellu

Znaczenie: czysty, jasny, święty.

Logogram: KU3.

ellūtu

Znaczenie: czystość, świętość, oczyszczenie.

ellil / Ellil

Znaczenie: akadyjska forma imienia Enlila.

Logogram: EN.LIL.

enūma

Znaczenie: kiedy, gdy, w czasie gdy.

Funkcja: wprowadza zdanie czasowe lub narrację.

Przykład:

enūma ilū awīlum

„Kiedy bogowie byli człowiekiem…” albo „Kiedy bogowie wykonywali pracę zamiast człowieka”, zależnie od pełnego tekstu.

epēšu

Znaczenie: robić, czynić, budować, wykonywać.

Logogram: DU3.

Przykład:

epēš eleppi = zbudować łódź

erṣetu

Znaczenie: ziemia, kraj, świat podziemny.

Logogram: KI.

Przykłady:

erṣetu = ziemia
erṣet lā tāri = kraina, z której nie ma powrotu

etemmu

Znaczenie: duch zmarłego, cień osoby.

Logogram: GIDIM.

Przykład:

„Niech duch zmarłego otrzyma chleb i wodę”.

eqlu

Znaczenie: pole uprawne.

Logogram: GAN2.

Przykład:

eqlu = pole

eleppu

Znaczenie: łódź, statek.

Logogram: MA2.

Przykład:

eleppu = łódź

enūtu

Znaczenie: kapłaństwo, urząd kapłana, funkcja kapłańska.

Logogram: EN.

erēbu

Znaczenie: wejść, wkroczyć, zejść do wnętrza.

Logogram: KU4.

Forma:

erub = wszedł

aṣû

Znaczenie: wyjść, wydostać się.

Logogram: E3.

ezēbu

Znaczenie: zostawić, porzucić, opuścić.

Logogram: TAKA4.

3. Złożenia akadyjskie D–E

bīt erṣeti

„dom ziemi”, świat podziemny w określonym kontekście.

erṣet lā tāri

„kraina, z której nie ma powrotu”.

dullu ilī

„praca bogów”.

dāmu ilī

„krew boga”.

bīt ekalli

„dom pałacu”, pałacowa siedziba.

bāb erṣeti

„brama świata podziemnego”.

eleppu rabītu

„wielka łódź”.

awāt dīni

„słowo wyroku”, „sprawa sądowa”.

libbu erṣeti

„wnętrze ziemi”, głębia świata podziemnego.

4. Ćwiczenie: dullu ilī

Zapis

dullu ilī

Analiza

dullu = praca, trud
ilī   = bogów

Przekład

„Praca bogów”.

W „Atra-hasisie” chodzi o ciężar pracy, który bogowie przerzucają na człowieka.

5. Ćwiczenie: erṣet lā tāri

Analiza

erṣetu = ziemia, kraina
lā      = nie, brak
tāru    = wracać

Przekład

„Kraina, z której nie ma powrotu”.

Odpowiednik sumeryjski

KUR-NU-GI4-A

6. Ćwiczenie: etemmu

Zapis

GIDIM

Odczyt akadyjski

etemmu

Przekład

„Duch zmarłego”.

Uwaga

Etemmu nie zawsze oznacza złego ducha. Może oznaczać zwykłą pozostałość osoby zmarłej, której los zależy od pochówku i ofiar.

7. Ćwiczenie: epēš eleppi

Zapis

epēš eleppi

Analiza

epēš = zbuduj / zbudować
eleppu = łódź

Przekład

„Zbuduj łódź”.

8. Ćwiczenie: enūma

Zapis

enūma

Znaczenie

„kiedy”, „gdy”, „w czasie gdy”.

Uwaga

Nie należy tłumaczyć enūma jako imienia boga albo nazwy miejsca. W tytule Enūma eliš oznacza „Kiedy wysoko…”, czyli pierwsze słowo utworu.

9. Tabela D–E

10. Podsumowanie części 21

Część 21 obejmuje akadyjskie hasła D–E:

• krew, siłę, czas i bramę;
• mówienie, sąd i pracę;
• syna, mur i przejście;
• wiedzę, pałac, czystość i czas;
• budowanie, ziemię, ducha zmarłego, pole i łódź;
• wejście, wyjście i porzucenie.

Następna część obejmie akadyjskie hasła G–K, między innymi gallû, gimillu, gudû, ilū, Irkalla, ištar, kaspum, kispu, kur i kussû.