Pełny słownik sumeryjsko-akadyjski

Tom VII C — słownik alfabetyczny akadyjski

Część 4: hasła L–N

L

lā

Znaczenie: nie, brak, bez.

Funkcja: przeczenie, szczególnie przy rzeczownikach, bezokolicznikach i konstrukcjach zakazu.

Przykłady:

lā tāri = bez powrotu
lā išû = nie ma, nie posiada

labāru

Znaczenie: być starym, starożytnym, trwać długo.

Przykład:

„Miasto było stare, a bogowie byli w jego wnętrzu”.

libbu

Znaczenie: serce, wnętrze, środek, zamiar.

Logogram: ŠAG4.

Przykłady:

ina libbi = wewnątrz
libbī = moje serce
libbu ilī = serce boga

libbī

Znaczenie: moje serce, moje wnętrze.

libbu erṣeti

Znaczenie: wnętrze ziemi, głębia świata podziemnego.

leqû

Znaczenie: brać, przyjmować, otrzymywać.

Logogram: ŠU-BA-AN-TI.

Przykład:

leqû šipti = przyjąć zaklęcie

lāmu

Znaczenie: otaczać, obejmować, osłaniać.

lamassu

Znaczenie: opiekuńczy duch lub istota ochronna.

Logogram: LAMA.

Lamaštu

Znaczenie: demonica zagrażająca matkom i dzieciom.

Uwagi: jej imię może być zapisywane fonetycznie albo za pomocą logogramów demonów.

lišānu

Znaczenie: język jako organ; język mowy.

Logogram: EME.

lū

Znaczenie: oby, niech, z pewnością; partykuła wolitywna.

Przykład:

lū napištu = niech będzie życie

lumūnu

Znaczenie: zło, nieszczęście, zły stan.

Logogram: HUL.

M

māru

Znaczenie: syn, dziecko, potomek.

Logogram: DUMU.

Formy:

māru = syn
mārīya = mój syn
māru šarri = syn króla

mārtu

Znaczenie: córka.

mātu

Znaczenie: kraj, ziemia, państwo, terytorium.

Logogram: KI.

Uwaga: nie mylić z mūtu „śmierć”.

mūtu

Znaczenie: śmierć.

Logogram: UG3.

mītu

Znaczenie: zmarły, martwy.

mû

Znaczenie: woda.

Logogram: A.

Przykłady:

mû = woda
mê balāṭi = woda życia

mê balāṭi

Znaczenie: woda życia.

Uwaga: może być tłumaczone funkcjonalnie jako „woda ożywiająca”.

mešru

Znaczenie: bogactwo, dobra, własność.

Logogram: NIG2.

mēšaru

Znaczenie: sprawiedliwość, porządek, właściwa miara.

Logogram: GI.NA.

malku

Znaczenie: król, władca.

Logogram: LUGAL.

maḫḫū

Znaczenie: człowiek w stanie ekstazy lub prorok; osoba dotknięta przez bóstwo.

makû

Znaczenie: być głodnym, głód.

malû

Znaczenie: napełniać, być pełnym.

māšātu

Znaczenie: opłata, zapłata, cena.

mišlu

Znaczenie: połowa, środek, część równa połowie.

mūšû

Znaczenie: nocny, noc, w nocy.

Logogram: GE6.

N

nabû

Znaczenie: nazwać, przywołać, ogłosić.

Logogram: MU.

Przykład:

„Niech nazwą go Mami”.

napāšu

Znaczenie: oddychać, żyć, tchnąć.

napištu

Znaczenie: życie, oddech, dusza, istota żywa.

Logogram: ZI.

Formy:

napištu = życie / dusza
napišāti = istoty żywe

napišāti

Znaczenie: istoty żywe, żywe stworzenia.

Przykład:

zēr napišāti kalāma

„nasienie wszystkich istot żywych”.

nāru

Znaczenie: rzeka, kanał, ciek wodny.

Logogram: ID2.

Przykład:

nāru Puratti = rzeka Eufrat

nādu

Znaczenie: rzucać, położyć, umieścić, porzucić.

Logogram: ŠU-BA-AN-TI lub inne, zależnie od konstrukcji.

naḫāšu

Znaczenie: być licznym, mnożyć się, wzrastać.

Przykład: ludzie stają się zbyt liczni.

nakru

Znaczenie: wróg, obcy, nieprzyjazny.

Logogram: KUR lub LU2-ULU3.

namāru

Znaczenie: świecić, być jasnym, rozjaśniać.

Logogram: UD.

namāšu

Znaczenie: odejść, usunąć się, zniknąć.

namtaru

Znaczenie: przeznaczenie, moc Namtara, śmierć i zaraza.

Logogram: NAM-TAR.

Uwaga: jako imię boga zapisuje się zwykle Namtar; jako rzeczownik może oznaczać przeznaczenie lub los śmierci.

nāṣiru

Znaczenie: strażnik, opiekun, ten, który pilnuje.

nēmequ

Znaczenie: mądrość, roztropność, wiedza.

Logogram: ZU lub ME.

Przykład:

„Atra-hasis, niezwykle mądry”.

nēpušu

Znaczenie: dzieło, wykonanie, czynność.

nisḫu

Znaczenie: część, fragment, odłamek.

nissatu

Znaczenie: lament, żal, płacz.

nūnu

Znaczenie: ryba.

Logogram: KU6.

nukurtu

Znaczenie: wrogość, wojna, konflikt.

nūru

Znaczenie: światło, lampa, blask.

Logogram: UD lub dUTU w zależności od kontekstu.

nurûtu

Znaczenie: światło, jasność, blask.

našû

Znaczenie: nieść, dźwigać, podnosić.

Logogram: IL2.

3. Złożenia akadyjskie L–N

lā tāri

„bez powrotu”.

libbu ilī

„serce boga”.

māru ilī

„syn boga”.

mātu erṣeti

„ziemia świata podziemnego”.

mūtu napšāti

„śmierć istot żywych”.

mê balāṭi

„woda życia”.

zēr napišāti

„nasienie istot żywych”.

nāru Puratti

„rzeka Eufrat”.

nēmeq ilī

„mądrość boga”.

bēlet erṣeti

„pani świata podziemnego”.

ilāni rabûti

„wielcy bogowie”.

4. Ćwiczenie: lā tāri

Zapis

lā tāri

Analiza

lā    nie, brak
tāru  wracać

Przekład

„Bez powrotu”, „z którego nie ma powrotu”.

Odpowiednik sumeryjski: KUR-NU-GI4-A.

5. Ćwiczenie: libbu

Zapis

ŠAG4

Odczyt akadyjski

libbu

Przekład

„serce”, „wnętrze”, „środek”.

W tekstach mądrościowych

libbu damqu = dobre serce
libbu lemnu = złe serce

„dobre serce”, „złe serce”.

6. Ćwiczenie: napišāti

Zapis

ZI-MEŠ

Odczyt akadyjski

napišāti

Przekład

„istoty żywe”, „wszystkie żywe stworzenia”.

W rozkazie Enkiego oznacza to wszystkie rodzaje życia, które mają zostać ocalone w łodzi.

7. Ćwiczenie: māru

Zapis

DUMU Ubara-Tutu

Odczyt akadyjski

mār Ubara-Tutu

Przekład

„syn Ubara-Tutu”.

8. Ćwiczenie: mūtu i mātu

Słowa

mūtu = śmierć
mātu  = kraj, ziemia

Uwaga

Długość i jakość samogłoski są ważne. Nie wolno łączyć obu słów tylko dlatego, że zapis łaciński wygląda podobnie.

9. Tabela L–N

10. Podsumowanie części 23

Część 23 obejmuje akadyjskie hasła L–N:

• przeczenie i brak;
• serce i wnętrze;
• syna, kraj i śmierć;
• wodę, bogactwo i tron;
• noc, światło i mądrość;
• życie, duszę, rzekę, rybę i potop;
• Namtara, Lamasztu i duchy opiekuńcze.

Następna część obejmie hasła P–Š, między innymi pānu, pû, parṣu, qātu, qutrēnu, rabû, rēšu, šamû, šarru, šīmtu, šīru i šikāru.