Pełny słownik sumeryjsko-akadyjski

Tom VII D — indeks dwujęzyczny

Część 1: indeks polski A–C

Układ hasła: polskie znaczenie → sumeryjski → akadyjski → logogram → przykład.

A

Apsu / głębia wód

Sumeryjski: abzu.

Akadyjski: apsû.

Logogram: AB.ZU.

Znaczenie: podziemne wody słodkie, siedziba Enkiego/Ea.

Przykład:

„Enki, pan Apsu”.

Bóg

Sumeryjski: dingir.

Akadyjski: ilu.

Logogram: DINGIR lub d przed imieniem.

Przykład:

dEnlil = bóg Enlil
ilāni = bogowie

Brama

Sumeryjski: ka2.

Akadyjski: bābu.

Logogram: KA2.

Przykład:

„Brama świata podziemnego”.

Budować

Sumeryjski: du3.

Akadyjski: epēšu, banû.

Logogram: DU3.

Przykład:

epēš eleppi = zbuduj łódź

Ciało

Sumeryjski: šir.

Akadyjski: šīru.

Logogram: ŠIR.

Przykład:

„ciało boga zmieszane z gliną”.

Córka

Sumeryjski: dumu-munus.

Akadyjski: mārtu.

Logogram: DUMU.MUNUS.

Przykład:

„córka matki”.

Czysty / oczyszczony

Sumeryjski: ku3.

Akadyjski: ellu, zakû.

Logogram: KU3.

Przykład:

„czysta woda”, „oczyszczony człowiek”.

B

Chleb

Sumeryjski: ninda.

Akadyjski: akalu.

Logogram: NINDA.

Przykład:

„chleb i woda dla zmarłego”.

Choroba

Sumeryjski: gig, šir3 lub termin specjalistyczny.

Akadyjski: marṣu — chory; šuruppu, asakku — nazwy chorób/demonów.

Logogramy: GIG, ASAG.

Przykład:

„Choroba spadła na ludzi”.

Człowiek

Sumeryjski: lu2.

Akadyjski: awīlu, amēlu.

Logogram: LU2.

Przykład:

lu2 = człowiek
awīlu = człowiek

Czas

Sumeryjski: ud, u4.

Akadyjski: ūmu.

Logogram: UD.

Przykład:

„w tamtym czasie”.

Córka

Patrz: DUMU.MUNUS — mārtu.

D

Demon

Sumeryjski: udug, gidim, galla.

Akadyjski: utukku, etemmu, gallû.

Logogramy: UDUG, GIDIM, GALLA.

Przykład:

„Demon świata podziemnego”.

Dom

Sumeryjski: e2.

Akadyjski: bītu.

Logogram: E2.

Przykład:

bīt ilī = dom boga / świątynia

Duch zmarłego

Sumeryjski: gidim.

Akadyjski: etemmu.

Logogram: GIDIM.

Przykład:

„Niech duch zmarłego odpocznie”.

Dziecko

Sumeryjski: dumu.

Akadyjski: māru, ṣēḫru.

Logogram: DUMU.

Dziewczyna

Sumeryjski: ki-sikil.

Akadyjski: ṣuḫārtu, sinništu.

Logogram: KI.SIKIL.

E

Eufrat

Sumeryjski: Buranun.

Akadyjski: Purattu.

Zapis: BURANUN / PURATTU.

Przykład:

„Szuruppak leżał nad brzegiem Eufratu”.

Oczyszczenie

Sumeryjski: šuluh.

Akadyjski: ramāku, ellūtu.

Logogram: ŠULUH.

Przykład:

„Oczyszczenie wodą”.

Ogień

Sumeryjski: bil2, gir2.

Akadyjski: išātu, girru.

Logogram: BIL2.

Przykład:

„Ogień oczyszcza narzędzia”.

Ojciec

Sumeryjski: abba, adda.

Akadyjski: abu.

Logogram: ADDA / ABBA.

Przykład:

abūšu = jego ojciec

Owca

Sumeryjski: udu.

Akadyjski: immeru.

Logogram: UDU.

Przykład:

„owca ofiarna”.

Osioł

Sumeryjski: anše.

Akadyjski: imēru.

Logogram: ANŠE.

Przykład:

„ryczący osioł”.

F

Gliniana tabliczka

Sumeryjski: dub im.

Akadyjski: ṭuppu ṭīdi.

Logogram: DUB.IM.

Przykład:

„tabliczka wykonana z gliny”.

Góra

Sumeryjski: hur-sag, kur.

Akadyjski: šadû.

Logogram: KUR.

Przykład:

„góra Nisir”.

Głowa

Sumeryjski: sag.

Akadyjski: qaqqadu, rēšu.

Logogram: SAG.

Przykład:

„głowa człowieka”.

Głos

Sumeryjski: gu3.

Akadyjski: rigmu.

Logogram: GU3.

Przykład:

„hałas ludzkości”.

Glina

Sumeryjski: im.

Akadyjski: ṭīdu.

Logogram: IM.

Przykład:

„człowiek został uformowany z gliny”.

Gwiazda

Sumeryjski: mul.

Akadyjski: kakkabu.

Logogram: MUL.

Przykład:

„gwiazdy na niebie”.

H

Głębia wód

Patrz: Apsu — AB.ZU / apsû.

Grób

Sumeryjski: ki-mah.

Akadyjski: qabru.

Logogram: KI.MAH.

Przykład:

„miejsce grobu zmarłego”.

I

Imię

Sumeryjski: mu.

Akadyjski: šumu.

Logogram: MU.

Przykład:

„wypowiedzieć imię boga”.

Instrukcja

Sumeryjski: na-rig5-ga.

Akadyjski: ovadû, ezēzu lub ṭēmu, zależnie od rodzaju tekstu.

Logogram: NIG2-GA.

Isztar

Sumeryjski: Inanna.

Akadyjski: Ištar.

Logogram: INANNA.

Przykład:

„Isztar zeszła do świata podziemnego”.

J

W transliteracji sumeryjskiej i akadyjskiej nie ma odrębnej litery j w polskim znaczeniu. Dźwięki zapisywane w polskim jako „j” oddaje się zależnie od języka przez y, i albo inną wartość sylabiczną.

K

Kanał

Sumeryjski: pa5, a-gar3.

Akadyjski: atappu, palgu.

Logogram: PA5.

Kamień

Sumeryjski: na4.

Akadyjski: abnu.

Logogram: NA4.

Krew

Sumeryjski: dam.

Akadyjski: dāmu.

Logogram: DAM.

Kraina bez powrotu

Sumeryjski: kur-nu-gi4-a.

Akadyjski: erṣet lā tāri.

Przekład:

„Kraina, z której nie ma powrotu”.

Król

Sumeryjski: lugal.

Akadyjski: šarru.

Logogram: LUGAL.

Księżyc

Sumeryjski: Nanna.

Akadyjski: Sîn.

Logogram: NANNA.

Kwiat / roślina

Sumeryjski: u2.

Akadyjski: šammu.

Logogram: U2.

3. Indeks podstawowy polski → sumeryjski → akadyjski

4. Uwagi do indeksu

1. Jedno polskie słowo może mieć kilka odpowiedników w zależności od kontekstu.
2. „Duch” może oznaczać gidim, etemmu, utukku albo šēdu — nie są to synonimy absolutne.
3. „Ziemia” może być ki, erṣetu lub mātu.
4. „Życie” może być zi, ti, napištu albo balāṭu.
5. „Król” może być logogramem LUGAL, sumeryjskim lugal albo akadyjskim šarru.
6. Logogram nie zawsze pokazuje rzeczywistą wymowę tekstu akadyjskiego.

5. Ćwiczenie: wyszukiwanie od polskiego słowa

Hasło: „potop”

polski:    potop
sumeryjski: amaru
akadyjski:  abūbu
logogram:   AMARU
teksty:     Atra-hasis, Gilgamesz XI, Eridu Genesis

Hasło: „tabliczka”

polski:    tabliczka
sumeryjski: dub
akadyjski:  ṭuppu
logogram:   DUB
złożenie:   DUB-SAR = skryba

6. Podsumowanie części 26

Część 26 rozpoczyna indeks dwujęzyczny polski → sumeryjski → akadyjski → logogram.

Obejmuje podstawowe hasła dotyczące:

• kosmosu;
• stworzenia człowieka;
• życia i śmierci;
• świata podziemnego;
• potopu;
• świątyń i rytuałów;
• miast, rzek i tabliczek.

Następna część obejmie indeks polski od D do M, między innymi: demon, duch, dom, glina, głowa, król, łódź, matka, miasto, niebo, ogień i ojciec.